WHOIS là gì? Cách tra thông tin tên miền
WHOIS là cách tra "hồ sơ đăng ký" của một tên miền — ai đứng tên, đăng ký qua đâu, hết hạn khi nào, nameserver gì. Hiểu WHOIS và cách tra cho người mới.
Bạn muốn biết một tên miền do ai đăng ký, khi nào hết hạn, hay đang dùng nameserver nào? Công cụ trả lời những câu đó gọi là WHOIS. Vậy WHOIS là gì, cho biết những thông tin gì và tra thế nào? Bài này giải thích thật dễ hiểu cho người mới.
Nếu chưa rõ tên miền, đọc trước bài Tên miền là gì.
WHOIS là gì?
WHOIS (đọc là "who is" — "ai đây") là hệ thống tra cứu thông tin đăng ký của một tên miền. Gõ một tên miền vào công cụ WHOIS, bạn sẽ thấy ai đứng tên, đăng ký qua đơn vị nào, từ bao giờ và hết hạn khi nào.
Tra WHOIS giống tra hồ sơ đăng ký xe: gõ biển số là ra chủ xe, ngày đăng ký, hạn đăng kiểm; gõ tên miền vào đó thì ra ai đứng tên, đăng ký khi nào, hạn đến lúc nào. Một bên là xe, một bên là tên miền — cùng kiểu "tra hồ sơ".
WHOIS cho biết những gì?
Tra ra, bạn thường thấy:
- Chủ sở hữu: tên cá nhân hoặc tổ chức đứng tên domain.
- Nhà đăng ký: đơn vị mà tên miền được đăng ký qua.
- Ngày đăng ký & ngày hết hạn: tên miền lập từ bao giờ và đến khi nào phải gia hạn.
- Nameserver: cặp
ns1/ns2đang quản lý tên miền (xem bài Nameserver là gì). - Trạng thái: tên miền đang hoạt động, bị khóa, hay sắp hết hạn.
WHOIS khác bản ghi DNS thế nào?
Hai cái này hay bị lẫn nhưng khác hẳn nhau: WHOIS cho biết thông tin đăng ký — ai sở hữu tên miền, hạn đến bao giờ. Còn bản ghi DNS cho biết chỉ dẫn định tuyến — tên miền trỏ tới máy chủ nào, email gửi đi đâu (chi tiết ở bài các loại bản ghi DNS). Dễ nhớ: WHOIS là giấy tờ sở hữu, DNS là bản đồ chỉ đường.
Tra WHOIS để làm gì?
- Xem ngày hết hạn: biết tên miền của mình (hoặc tên định mua lại) còn hạn bao lâu, kẻo để mất.
- Kiểm tra tên đã có chủ chưa: nếu hiện ra thông tin đăng ký nghĩa là tên đã có người lấy.
- Soi nameserver: xác nhận tên miền đang dùng đúng nameserver bạn muốn.
- Tham khảo độ tin cậy: tuổi của một tên miền chỉ là dấu hiệu tham khảo — lập đã lâu có thể nhỉnh hơn đôi chút, nhưng không đảm bảo đáng tin (kẻ xấu cũng có thể mua lại tên cũ).
Lưu ý: WHOIS chỉ cho biết tên đã có chủ hay chưa. Muốn chắc chắn một tên còn đăng ký được và xem giá, hãy vào trang đăng ký tên miền tại cloudmoon.net rồi gõ tên muốn dùng.
Vì sao nhiều thông tin WHOIS bị ẩn?
Hồi trước WHOIS phơi gần hết thông tin liên hệ của chủ sở hữu, dẫn tới bị spam và lừa đảo. Nay vì bảo vệ thông tin cá nhân, phần lớn thông tin liên hệ được ẩn bớt (gọi là WHOIS privacy). Với tên miền .vn, người đứng tên vẫn phải khai đầy đủ, nhưng ra bên ngoài thường chỉ hiện thông tin phục vụ quản lý (ngày đăng ký/hết hạn, nhà đăng ký, nameserver…), còn thông tin cá nhân của chủ thể được bảo vệ theo quy định.
Nếu muốn ẩn thông tin của chính mình, bạn có thể bật WHOIS privacy (domain privacy) ở nơi quản lý tên miền — nhiều đuôi có sẵn tính năng này, đôi khi miễn phí.
Bạn cũng có thể nghe tới RDAP — một chuẩn tra cứu mới hơn đang dần thay WHOIS, trả về thông tin gọn gàng và có kiểm soát quyền riêng tư tốt hơn.
Cách tra WHOIS
- Dùng công cụ tra cứu trực tuyến: ví dụ công cụ kiểm tra tên miền tại cloudmoon.net — chọn mục WHOIS, nhập tên miền là xem được thông tin đăng ký.
- Đọc kết quả: để ý nhất là ngày hết hạn và nameserver — hai thứ hay cần kiểm.
- Tên miền .vn: có thể tra trên hệ thống của cơ quan quản lý tên miền quốc gia (VNNIC).
Một kết quả WHOIS rút gọn thường đọc như sau:
- Tên miền:
tencuaban.com - Nhà đăng ký: đơn vị bạn mua tên miền qua
- Ngày đăng ký: 10/01/2022 — Ngày hết hạn: 10/01/2026 (nhìn dòng này để biết còn hạn bao lâu)
- Nameserver:
ns1.tencuaban.com,ns2.tencuaban.com - Trạng thái: đang hoạt động
Người mới chỉ cần nhìn hai dòng ngày hết hạn và nameserver là đủ cho phần lớn nhu cầu; các dòng còn lại để tham khảo.
Câu hỏi thường gặp
WHOIS là gì?
WHOIS là hệ thống tra cứu thông tin đăng ký của một tên miền — cho biết ai đứng tên, đăng ký qua đơn vị nào, từ bao giờ, hết hạn khi nào và đang dùng nameserver gì.
Tra WHOIS biết được những gì?
Thường gồm: chủ sở hữu, nhà đăng ký, ngày đăng ký và ngày hết hạn, nameserver, và trạng thái tên miền. Một số thông tin liên hệ có thể bị ẩn để bảo vệ riêng tư.
Vì sao thông tin WHOIS bị ẩn?
Để bảo vệ thông tin cá nhân chủ tên miền khỏi spam và lừa đảo. Nhiều thông tin liên hệ được ẩn bớt (WHOIS privacy); bên ngoài chỉ thấy thông tin phục vụ quản lý.
WHOIS có cho biết tên miền còn trống để mua không?
WHOIS chỉ cho biết tên đã có chủ hay chưa, không phải công cụ mua. Muốn chắc một tên còn đăng ký được và xem giá, hãy gõ tên đó ở trang đăng ký tên miền.
WHOIS khác bản ghi DNS thế nào?
WHOIS cho biết thông tin đăng ký (ai sở hữu, hạn đến bao giờ). Bản ghi DNS cho biết chỉ dẫn định tuyến (tên miền trỏ tới máy chủ nào, email đi đâu). Một bên là giấy tờ sở hữu, một bên là bản đồ chỉ đường.
Tóm lại, WHOIS là cách tra "hồ sơ đăng ký" của một tên miền: ai đứng tên, đăng ký qua đâu, hạn đến bao giờ, nameserver gì. Người mới hay dùng WHOIS nhất để canh ngày hết hạn kẻo mất tên. Bạn có thể tra nhanh bằng công cụ kiểm tra tên miền, hoặc xem các dịch vụ tên miền tại cloudmoon.net.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!