Nameserver là máy chủ giữ sổ DNS của tên miền — như một tổng đài tra cứu. Hiểu nameserver khác bản ghi DNS thế nào, ns1/ns2, và khi nào cần đổi.
Lần đầu mua tên miền, bạn dễ hoang mang khi thấy mấy dòng mã lạ như ns1.tencuaban.com, ns2.tencuaban.com. Người ta gọi chúng là nameserver. Vậy nameserver là gì, nó khác bản ghi DNS ra sao, và khi nào bạn mới cần đổi? Bài này sẽ giải thích thật dễ hiểu, người mới đọc cũng nắm được ngay.
Nếu bạn vẫn chưa rõ tên miền là gì, hãy đọc trước bài Tên miền là gì rồi quay lại đây nhé.
Nameserver là gì?
Nameserver (tiếng Việt hay gọi là máy chủ tên, hoặc DNS server) là máy chủ chuyên giữ thông tin DNS của một tên miền. Nói cách khác, nó trả lời cho câu hỏi "tên miền này trỏ đi đâu?". Mỗi khi ai đó truy cập website của bạn, máy tính của họ sẽ hỏi nameserver xem tên miền dẫn tới máy chủ nào.
Bạn cứ hình dung nameserver giống một tổng đài tra cứu danh bạ. Ai muốn biết tên miền của bạn nằm ở đâu thì "gọi điện" hỏi tổng đài này, nó tra sổ rồi đọc đáp án. Bạn không phải ngồi trực, vì tổng đài tự trả lời suốt ngày đêm. Tóm lại: nameserver là nơi giữ và trả lời thông tin DNS cho tên miền.
Nameserver và bản ghi DNS khác nhau chỗ nào?
Hai khái niệm này rất hay bị nhầm. Điểm khác biệt quan trọng nằm ở đây:
- Nameserver = máy chủ đang giữ cuốn danh bạ DNS của tên miền (tức là tổng đài nào đang phụ trách).
- Bản ghi DNS = từng dòng chỉ dẫn cụ thể bên trong danh bạ đó, giống từng số điện thoại. Ví dụ bản ghi A trỏ tên miền tới địa chỉ IP, bản ghi MX lo phần email (A, MX là các loại bản ghi, sẽ nói kỹ ở bài về bản ghi DNS).
Hiểu đơn giản: đổi nameserver là giao cả cuốn danh bạ cho một tổng đài khác giữ. Còn sửa bản ghi chỉ là thay một dòng chữ trong danh bạ đó. Chi tiết các loại bản ghi (A, CNAME, MX…) sẽ có ở bài riêng. Tóm lại: nameserver là nơi giữ danh bạ, bản ghi là từng dòng trong danh bạ.
ns1, ns2 — vì sao luôn đi thành cặp?
Nếu để ý, bạn sẽ thấy mỗi tên miền thường phải khai báo ít nhất hai nameserver: một cái là ns1, cái kia là ns2. Lý do là để dự phòng cho nhau. Cả hai cùng giữ thông tin và cùng trả lời các yêu cầu; cái nào đang rảnh hoặc ở gần hơn thì đáp trước. Nhờ vậy, nếu một máy gặp sự cố thì máy còn lại vẫn chạy, giúp website ít bị gián đoạn. Tóm lại: có hai nameserver để một cái hỏng thì cái kia đỡ.
Nameserver hoạt động ra sao?
Ngay khi ai đó gõ tên miền của bạn vào trình duyệt, một loạt bước diễn ra tự động trong tích tắc:
- Máy tính hỏi: "Tên miền này do nameserver nào quản lý?"
- Nó tìm tới đúng nameserver đang giữ danh bạ DNS của tên miền đó.
- Nameserver mở danh bạ, tra bản ghi DNS và trả về địa chỉ IP của máy chủ chứa website.
- Trình duyệt nhận IP đó rồi đi tới để tải trang web về cho người xem.
Khi nào cần đổi nameserver?
Sự thật là hầu hết mọi người hiếm khi phải đụng tới việc này. Tên miền mua ở đâu thì thường dùng luôn nameserver mặc định của nơi đó cho tiện. Bạn chỉ cần đổi khi muốn chuyển quyền quản lý DNS sang một nơi khác. Ví dụ bạn muốn dùng một dịch vụ DNS nổi tiếng như Cloudflare, hoặc dùng dịch vụ DNS của nhà cung cấp hosting để gom việc quản lý tên miền và website về một chỗ.
Lưu ý quan trọng: đổi nameserver nghĩa là bạn bàn giao toàn bộ quyền quản lý DNS cho nơi mới. Việc này khác hẳn với sửa một dòng bản ghi. Sau khi đổi, các bản ghi cũ ở nơi cũ sẽ hết tác dụng, nên bạn phải khai báo lại toàn bộ bản ghi ở nơi mới. Tóm lại: đổi nameserver là đổi cả nơi giữ danh bạ, không phải sửa một dòng.
Cách xem và đổi nameserver
- Xem: Đăng nhập vào trang quản lý tên miền, tìm mục ghi "Nameserver" (hoặc "Máy chủ tên"), bấm vào là thấy ngay
ns1,ns2. - Đổi: Nhập đúng cặp nameserver mới mà nhà cung cấp đưa cho, rồi bấm lưu là xong.
- Chờ cập nhật: Việc đổi nameserver không có hiệu lực ngay. Thông tin cần thời gian lan ra toàn cầu, thường vài giờ, đôi khi tới 24–48 giờ. Trong lúc này, website có thể lúc vào được lúc không, đó là bình thường, cứ bình tĩnh.
Cảnh báo quan trọng: nếu bạn đổi nameserver mà quên khai lại bản ghi ở nơi mới, website hoặc email của bạn có thể ngừng hoạt động tạm thời. Mẹo an toàn cho người mới: hãy khai báo đầy đủ các bản ghi ở nơi mới trước, rồi mới đổi nameserver sang đó. Làm vậy website gần như chạy mượt, không gián đoạn giây nào. Tóm lại: chuẩn bị bản ghi ở nơi mới xong xuôi rồi hãy đổi.
Nếu bạn đang muốn đưa tên miền về máy chủ của mình, hãy xem tiếp bài cách trỏ tên miền về VPS/hosting nhé.
Câu hỏi thường gặp
Nameserver và bản ghi DNS khác nhau ở chỗ nào?
Nameserver là máy chủ giữ cả cuốn danh bạ DNS của tên miền. Còn bản ghi DNS là từng dòng cụ thể trong danh bạ đó (A trỏ tới IP, MX trỏ tới email). Đổi nameserver là giao cả cuốn danh bạ cho nơi khác giữ; sửa bản ghi chỉ là thay một dòng trong danh bạ.
NS1 và NS2 là gì?
Đó là cặp nameserver của tên miền. Chúng cùng giữ thông tin và cùng trả lời các yêu cầu. Phải có một cặp như vậy để phòng khi một máy gặp sự cố thì máy kia vẫn chạy, giúp website ít bị gián đoạn.
Khi nào tôi cần đổi nameserver?
Chỉ khi bạn muốn chuyển việc quản lý DNS sang một nơi khác (ví dụ muốn gom việc quản lý tên miền và hosting về một chỗ cho gọn). Còn nếu không có nhu cầu gì, cứ để nguyên nameserver mặc định ở nơi mua tên miền là ổn.
Đổi nameserver mất bao lâu mới có hiệu lực?
Nhanh thì vài tiếng, chậm thì có khi tới 24–48 giờ để thông tin lan ra toàn cầu. Trong thời gian chờ, website có thể lúc vào được lúc không. Bạn chỉ cần chờ một chút là nó ổn định lại.
Đổi nameserver thì website của tôi có mất không?
Website không mất, nhưng các bản ghi DNS cũ ở nơi quản lý cũ sẽ hết tác dụng sau khi đổi. Vì vậy bạn cần khai báo lại các bản ghi (trỏ tên miền về đúng máy chủ) ở nơi quản lý mới.
Tóm lại, nameserver là máy chủ giữ danh bạ DNS của tên miền, đóng vai trò như một tổng đài tra cứu để trả lời câu hỏi "tên miền này đi về đâu?". Nó khác hẳn bản ghi DNS (là từng dòng trong danh bạ), và thường đi thành cặp ns1/ns2 để dự phòng cho nhau. Bạn chỉ cần đổi nó khi muốn chuyển nơi quản lý DNS. Bạn có thể xem và quản lý tên miền của mình ngay tại cloudmoon.net.
Nguồn tham khảo
Xem video
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!