CDN là gì? Website nhỏ có thật sự cần dùng CDN không?

Dạo quanh mấy hội nhóm làm web, thể nào bạn cũng nghe dân tình kháo nhau rần rần: "Muốn web chạy nhanh vèo vèo thì phải bật CDN lên nha!". Nghe thì xịn xò thật đó, nhưng chắc hẳn nhiều bạn vẫn còn mơ hồ không biết CDN rốt cuộc là cái gì, và liệu cái trang web bán hàng be bé của mình có thực sự cần tới nó không, hay chỉ tổ làm mọi thứ phức tạp thêm? Quỳnh Như cực kỳ hiểu tâm lý ngại động vào công nghệ mới của các bạn luôn á. Hôm nay Quỳnh Như kể bạn nghe rạch ròi về cái công nghệ này, để bạn tự tin quyết định xem có nên sắm cho web mình một em CDN không nghen!

Tóm tắt nhanh cho người bận: CDN là mạng lưới các máy chủ rải rác khắp nơi, giúp lưu trữ sẵn bản sao hình ảnh, video của web bạn ở gần khách truy cập nhất để tải cho lẹ, đồng thời giảm gánh nặng cho máy chủ gốc. Nếu khách của bạn ở xa máy chủ hoặc web có nhiều ảnh nặng, bạn rất nên dùng. Đặc biệt là có rất nhiều CDN có gói miễn phí, nên web nhỏ cứ bật lên xài lấy lợi ích tội gì không dùng đúng không nào!

CDN là gì vậy ta?

CDN (viết tắt của chữ Content Delivery Network - Mạng phân phối nội dung) nghe có vẻ hàn lâm, nhưng bản chất của nó rất mộc mạc. Nó là một hệ thống gồm rất nhiều máy chủ (server) được đặt rải rác ở nhiều thành phố, nhiều quốc gia khác nhau trên toàn thế giới.

Nhiệm vụ của các máy chủ này là tự động tạo ra một bản sao (gọi là cache) cho các nội dung tĩnh trên website của bạn (ví dụ như hình ảnh sản phẩm, file âm thanh, video hay các tệp mã nguồn không bao giờ thay đổi). Mục đích là để cất sẵn những nội dung đó ở một nơi thật gần với người đang truy cập, giúp họ xem trang web nhanh hơn.

Cái mạng lưới CDN này hoạt động ra sao?

Để Quỳnh Như ví von cho bạn dễ hiểu nha. Nếu bạn bán hàng mà chỉ có một kho trung tâm ở Hà Nội, khách ở tận Cà Mau đặt hàng thì thời gian vận chuyển sẽ rất lâu. Việc không xài CDN cũng giống y như vậy. Tất cả khách hàng dù ở đâu cũng phải xếp hàng chờ tải dữ liệu từ một cái máy chủ gốc duy nhất. Khách ở càng xa thì mạng càng lết chậm.

Nhưng khi có CDN, nó giống như việc bạn mở thêm cả chục cái kho trung chuyển nhỏ dọc từ Bắc chí Nam. Khách ở Cà Mau thì CDN sẽ tự động lấy hàng (hình ảnh, tệp tin) từ cái kho ở Cần Thơ hoặc TP.HCM giao ngay cho khách, tốc độ nhanh hơn hẳn. Còn cái máy chủ gốc ở Hà Nội thì được thảnh thơi nhịp đùi vì đã có các kho trung chuyển gánh vác bớt lượng khách rồi á.

CDN mang lại lợi ích thực tế gì cho mình?

Bật CDN lên thì chủ web "bỏ túi" được mấy cái lợi ích cực kỳ thiết thực này nè:

• Tăng tốc độ lướt web: Vì dữ liệu được phục vụ từ điểm gần nhất nên khách hàng ở xa máy chủ gốc tải trang nhanh hơn rất nhiều, xem hình ảnh mượt mà không phải chờ đợi.
• Tiết kiệm sức lực cho máy chủ gốc: Hơn phân nửa khối lượng dữ liệu tĩnh đã được CDN lo liệu, nên cái VPS hay Hosting gốc của bạn sẽ đỡ vất vả, tiết kiệm được rất nhiều băng thông hàng tháng.
• Gồng gánh tốt khi đông khách: Lỡ bạn chạy một bài quảng cáo mà khách ùa vào đông đột biến, dàn máy chủ CDN sẽ chia nhau gánh tải phần nội dung tĩnh, giúp giảm nguy cơ nghẽn cho máy chủ gốc.
• Thêm lớp áo giáp bảo vệ: Rất nhiều dịch vụ CDN sẽ giúp bạn giấu đi địa chỉ IP của máy chủ gốc, làm màng lọc chặn mấy đợt tấn công phá hoại cơ bản và còn tặng kèm chứng chỉ bảo mật SSL miễn phí nữa đó.

Website nhỏ xíu xiu có thật sự cần bật CDN không?

Chỗ này Quỳnh Như khuyên thật tình luôn nè. Nó hoàn toàn tùy thuộc vào đặc thù trang web của bạn á:

NÊN dùng khi nào? Bạn cực kỳ nên bật CDN nếu trang web bán hàng của bạn có quá trời hình ảnh sản phẩm nặng, hoặc khách hàng của bạn nằm rải rác ở nước ngoài trong khi máy chủ lại đặt ở Việt Nam. Nó cũng rất cần thiết nếu bạn muốn giấu địa chỉ IP gốc để bảo mật thông tin.

CHƯA thật sự cần khi nào? Nếu bạn chỉ làm một cái blog bé tí hon chứa toàn chữ là chữ, và tất cả khách đọc blog đều ở Việt Nam cùng chung vị trí máy chủ, thì việc bật CDN sẽ không thấy tốc độ khác biệt nhiều đâu nè.

Thế nhưng, có một thực tế dễ thương là các nền tảng CDN lớn (như Cloudflare chẳng hạn) thường có sẵn những gói miễn phí cho các website nhỏ. Vì nó vừa miễn phí, lại vừa tặng kèm cái ổ khóa bảo mật SSL và một lớp khiên bảo vệ, nên tội tình gì mà mình không bật lên xài cho xịn xò đúng không nào?

Bật CDN có khó không? Nó có thay thế được Hosting hay VPS không?

Quỳnh Như nhận thấy nhiều bạn hay lầm tưởng bật CDN rồi thì không cần mua hosting nữa. Ôi trời ơi, sai bét nhè nha! CDN tuyệt đối KHÔNG thể thay thế được Hosting hay máy chủ VPS gốc của bạn đâu.

CDN chỉ là một lớp phân phối trung chuyển cực kỳ giỏi trong việc phục vụ hình ảnh tĩnh. Còn cái trái tim của trang web, nơi xử lý các thao tác động (như đăng nhập, bỏ hàng vào giỏ, bình luận bài viết), thì bắt buộc vẫn phải diễn ra trên máy chủ gốc. Thế nên, bạn luôn phải duy trì một gói Cloud VPS khỏe mạnh làm nền tảng trước đã nha.

Việc kết nối cực kỳ đơn giản: Bạn chỉ việc tạo một tài khoản ở dịch vụ CDN, sau đó chỉnh lại bản ghi DNS để trỏ tên miền về hệ thống CDN. Nói nôm na, chỉnh DNS chỉ là đổi cái "bảng chỉ đường" cho tên miền chạy vòng qua CDN trước, chứ không phải đụng vào code. Xong xuôi là hệ thống nó tự động lấy ảnh về phân phối, bạn gần như chẳng cần phải đụng chạm gì phức tạp vào mã nguồn máy chủ gốc luôn á.

Câu hỏi thường gặp

Kể một mạch nãy giờ, Quỳnh Như hy vọng là bạn đã tháo gỡ được mớ bòng bong về cái khái niệm CDN này rồi nè. Túm lại á, dẫu web bạn nhỏ bé hay to bự, việc có thêm một dàn máy chủ CDN chống lưng luôn mang lại lợi ích bảo mật và tốc độ đáng giá. Nhưng bạn nhớ nghen, nền móng vững chắc của một ngôi nhà luôn nằm ở cái máy chủ gốc. Cứ ghé qua cloudmoon.net để tậu một em Cloud VPS xịn xò làm bệ phóng vững chãi, rồi mình khoác thêm lớp áo CDN vào nữa là trang web của bạn sẽ bay cao như diều gặp gió luôn á! Quỳnh Như chúc web bạn luôn nghìn khách mỗi ngày nha!