Băng thông (bandwidth) là gì? Bao nhiêu băng thông là đủ cho website?

Lúc đi lượn lờ tìm mua máy chủ hay hosting cho website, kiểu gì bạn cũng bắt gặp mấy dòng thông số ghi là "Băng thông 50GB/tháng" hay hấp dẫn hơn là "Băng thông không giới hạn". Nghe quen quen nhưng đọc xong chắc nhiều bạn cứ thấy lùng bùng trong đầu, không rõ cái băng thông này rốt cuộc là cái gì. Chọn gói ít quá thì lỡ khách đang đông giữa tháng web sập thì ôi trời ơi xót đứt ruột. Mà chọn gói cao chót vót thì lại sợ phung phí tiền nong. Quỳnh Như rất hiểu cái cảm giác lăn tăn đó nghen! Hôm nay Quỳnh Như sẽ kể rạch ròi cho bạn nghe để bạn tự tin tính toán được con số vừa vặn nhất cho mình nha!

Tóm tắt nhanh cho người bận: Băng thông (trong hosting) là tổng lượng dữ liệu mà website của bạn gửi cho khách hàng trong một tháng. Nếu xài cạn sạch băng thông, web sẽ bị ngưng hoạt động hoặc bóp băng thông lết chậm rì. Các website giới thiệu hay blog nhỏ thường chỉ cần vài chục GB là đủ dùng. Bí quyết là mình tính toán sơ bộ rồi luôn mua dư ra một chút xíu để phòng hờ lượng khách tăng vọt nha.

Băng thông (bandwidth) rốt cuộc là gì vậy ta?

Có một nhầm lẫn cực kỳ phổ biến luôn á. Khi đăng ký mạng cáp quang ở nhà, chữ "băng thông" thường ám chỉ tốc độ tải xuống nhanh hay chậm (tính bằng Mbps). Thế nhưng, trong thế giới của Hosting và Máy chủ, chữ "băng thông" lại mang một nghĩa khác hoàn toàn.

Trong hosting, băng thông (hay còn gọi chính xác hơn là Data Transfer - Lưu lượng truyền tải) là tổng lượng dữ liệu được truyền qua lại giữa website của bạn và người truy cập trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một tháng). Người ta sẽ tính cái này bằng đơn vị đo dung lượng như Gigabyte (GB) hay Terabyte (TB) nghen.

Băng thông bị tiêu hao như thế nào mỗi ngày?

Để web hiển thị được trên màn hình của khách, hệ thống phải tải về các đoạn văn bản, hình ảnh, mã màu sắc (CSS) và hiệu ứng (JS). Mỗi lần tải như vậy là một lần dữ liệu được "chảy" qua đường ống băng thông. Thế nên, băng thông tiêu hao được tính nhẩm bằng: Số lượt xem × Dung lượng trung bình của một lần tải trang.

Quỳnh Như lấy một con số VÍ DỤ minh họa cho bạn dễ hình dung nghen (nhớ đây chỉ là ví dụ thôi á): Giả sử một trang bài viết của bạn nặng khoảng 2MB. Một vị khách ghé thăm đọc thử 5 trang, tức là họ tiêu tốn 10MB (2MB x 5). Nếu trong một tháng, trang web của bạn đón 10.000 lượt khách như vậy, thì tổng băng thông tiêu thụ sẽ xấp xỉ 100.000 MB, tức là khoảng gần 100GB/tháng đó.

Hết sạch băng thông thì chuyện khủng khiếp gì sẽ xảy ra?

Cái này tùy thuộc vào "luật chơi" của từng nhà cung cấp nha, nhưng thường là sẽ rơi vào ba kịch bản này:

• Web bị ngưng tạm thời (Suspended): Đây là cảnh đáng sợ nhất. Website của bạn sẽ hiện ra một cái bảng báo lỗi to đùng và hoàn toàn ngưng phục vụ khách cho đến ngày đầu tiên của chu kỳ tháng tiếp theo.
• Bị tính thêm phí vượt rào: Web vẫn chạy bình thường, nhưng cuối tháng bạn sẽ nhận một cái hóa đơn phụ thu cho những GB dữ liệu dùng lố với giá khá là "chát".
• Bị bóp tốc độ: Web không sập, nhưng đường ống bị thu hẹp lại khiến khách phải đợi tải trang rất lâu.

Quỳnh Như nhận thấy nhiều bạn hay hỏi về cái mác "Băng thông không giới hạn" (Unlimited). Sự thật phũ phàng là chữ đó hay được dùng để làm marketing thôi á. Đa số sẽ đi kèm với Chính sách sử dụng hợp lý (Fair Usage Policy). Nghĩa là bạn xài tà tà thì không sao, nhưng nếu bạn dùng vượt một mức bình thường làm ảnh hưởng hệ thống chung, thì họ vẫn khóa web bạn như thường. Vậy nên, nhớ đọc kỹ điều khoản nha!

Vậy website của bạn cần bao nhiêu băng thông là đủ êm?

Không có con số chính xác tuyệt đối, nhưng Quỳnh Như gợi ý cho bạn mấy cái mốc chung để dễ bề chọn lựa nghen (nhớ là tính chất tham khảo thôi á):

• Web giới thiệu công ty, blog cá nhân: Trang nhẹ, ít hình ảnh nặng, đón tầm vài nghìn khách một tháng. Chỉ cần gói hosting có băng thông tầm vài chục GB là sống khỏe re rồi.
• Trang bán hàng (Shop online): Có hàng tá hình ảnh sản phẩm độ phân giải cao, lượt khách xem nhiều. Bạn nên sắm gói có băng thông từ 100GB trở lên cho an tâm.
• Web xem phim, cho tải file phần mềm nặng: Đặc thù ngốn dữ liệu khủng khiếp, bạn chắc chắn phải dùng đến hàng TB băng thông, hoặc chuyển hẳn sang xài máy chủ VPS luôn á.

Mẹo ước lượng nhẩm: Bạn cứ lấy (Số lượt khách dự kiến/tháng) × (Dung lượng 1 lượt xem). Tính ra được số GB, xong rồi bạn nhân đôi con số đó lên. Cái phần dư ra chính là hệ số dự phòng để đề phòng bữa nào web lên xu hướng khách ùa vào đông đột biến đó!

Mẹo tiết kiệm băng thông và khi nào thì nên dọn nhà lên VPS?

Băng thông là tiền cả, nên mình phải biết cách tiết kiệm đúng không nào? Bạn hãy tập thói quen nén dung lượng hình ảnh trước khi đăng lên web (nên xài định dạng WebP cho nhẹ). Bạn cũng nhớ cài các plugin bộ nhớ đệm (Cache), và xịn xò nhất là bật dịch vụ CDN lên để nó gánh vác việc tải ảnh thay cho máy chủ gốc nha. Tránh tuyệt đối việc nhúng video nặng bắt tự động phát trên trang chủ nghen.

Quỳnh Như khuyên các bạn nên nhớ nguyên tắc này: Các gói Hosting chia sẻ thường giới hạn băng thông khá gắt gao theo từng gói. Thế nên, khi website của bạn lớn bừng bừng sức sống, lượt truy cập tăng vọt mỗi ngày, hãy mạnh dạn chuyển nhà sang một em Cloud VPS. Các gói VPS thường cho phép một lượng băng thông cực kỳ rộng rãi (đôi khi là không tính phí lưu lượng - Unmetered), giúp bạn bớt hẳn nỗi nơm nớp lo web bị ngưng giữa tháng vì cạn băng thông. Cứ ghé qua cloudmoon.net để xem thử các gói mây êm ái này nha. Quỳnh Như chúc trang web của bạn luôn dồi dào sức khỏe và khách vào nườm nượp nghen!

Câu hỏi thường gặp